Doğayla uyumu, iyi gıdayı ve kültürel çeşitliliği üretimin merkezine alan Sevilma, zeytinyağı kültürünü çok katmanlı bir deneyim alanına dönüştüren dünyanın ilk Zeytinyağı Kütüphanesi’ni hayata geçiriyor. Kütüphane, Haziran 2025’te aramızdan ayrılan gazeteci Yücel Sönmez’in adını taşıyacak. Seferihisar Orhanlı Köyü’nde, Türkiye’nin ilk Slow Food Çiftliği Sevilma Bahçesi’nde konumlanan bu özel mekân, 29 Mart 2026 tarihinde kapılarını Slow Food Mahal topluluğunun işbirliğiyle açılacak.
İçinde Hiç Kitap Olmayan Kütüphane
Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi, Anadolu’nun kadim zeytin çeşitlerinden dünyanın farklı coğrafyalarına uzanan 75 farklı zeytinyağını tek çatı altında bir araya getiriyor. Ziyaretçiler, kütüphane bünyesinde yer alan tadım ünitesinde Anadolu’nun ve dünyanın farklı bölgelerinden gelen bu zeytinyağlarını deneyimleme imkânı bulacak.
Burası bir kütüphane ama bu kütüphanenin raflarında hiç kitap yok. Yalnızca zeytinyağları var… Bu kütüphanede okumak, birbirinden lezzetli zeytinyağlarının tadımını yapmak anlamına geliyor. Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi’nde Amerika, Afrika, Asya, Avrupa ve Anadolu’nun farklı coğrafyalarından gelen 75 farklı yağın tadımı yapılabilecek.
Kütüphane aynı zamanda her bir zeytinyağının yetiştiği iklimi, toprağı, üretim yöntemini ve kültürel arka planını keşfe davet ediyor. Böylece zeytinyağı, yalnızca bir gıda ürünü olmaktan çıkarak bir hafıza, anlatı ve miras nesnesi hâline geliyor. Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi; gastronomi profesyonelleri, zeytinyağı meraklıları, araştırmacılar ve üreticiler için referans niteliğinde bir buluşma noktası olmayı hedefliyor.
Doğayla Uyumdan Doğan Bir Kültür Alanı
Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi’nin çıkış noktası, Sevilma’nın temel yaklaşımı olan “her varlığın bireysel, toplumsal ve kültürel varoluşunu koruma” anlayışı. Bu yaklaşım doğrultusunda tasarlanan kütüphane, zeytin ağacının binlerce yıllık yolculuğunu ve zeytinyağı üretim kültürünün çeşitliliğini görünür kılmayı amaçlıyor. Zeytinyağı Kütüphanesi, gastronomi profesyonelleri, zeytinyağı meraklıları, araştırmacılar üreticiler ve okullar için referans niteliğinde bir buluşma noktası olmayı hedefliyor.
Sevilma: 250 Yıllık Tarım Hafızasından Bugüne
UNESCO ve Slow Food tarafından tanınan Ege Kadim Üretim Havzaları zeytinyağını yaşatmayı hedefleyen Sevilma, Türkiye’nin ilk Slow Food Çiftliği olarak Anadolu’nun bereket kültürünü geleceğe taşıyor. Kökleri Çanakkale Gelibolu’da 250 yıllık tarım geleneğine uzanan Sevilma, Seferihisar Orhanlı Köyü’nde zeytinyağı üretimini agroekolojik ilkeler doğrultusunda sürdürüyor.
Zeytinyağına yalnızca bir gıda ürünü olarak değil; yaşam kültürünün, tarihsel sürekliliğin ve doğayla kurulan ilişkinin bir ifadesi olarak yaklaşan herkes için tasarlanan Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi, 29 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirilecek açılışla ziyaretçilerini ağırlamaya başlayacak.
Konuya ilişkin açıklama yapan Sevilma Zeytinyağları Kurucusu Dr. Güven Eken, şunları söyledi:
“Sevilma için iyi bir zeytinyağı, yalnızca kusursuz duyusal ve kimyasal özelliklere sahip olmakla kalmamalı. Aynı zamanda içinde coğrafi, ekolojik ve kültürel değerleri de doğru bir şekilde barındırabilmeli. Böyle bakarsak zeytinyağı dünyası, aslında yeryüzündeki en zengin ve en çeşitli kültürel alanlardan biri. Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi, bu eşsiz zeytin ve zeytinyağı çeşitliliğinin bir buluşması olarak kurgulandı.
“Zeytinyağlarını Yarıştırmak Değil, Anlamak, Anlatmak İstedik”
Zeytinyağı türlerinin ya da farklı zeytin ırklarından elde edilen yağların birbirleriyle yarıştırılması fikri bana her zaman tuhaf gelmiştir. Erkence, Memecik, Derik Halhalı ya da dünyanın farklı coğrafyalarından gelen diğer zeytin ırkları… Hepsi kendi ait oldukları biricik coğrafyanın ürünü. Doğal olarak yağları da birbirinden farklı ve her biri kendi kültürü ve mutfağı içinde son derece lezzetli.
Biz bu nedenle zeytinyağlarını birbirine üstünlük üzerinden karşılaştırmak yerine, aralarındaki farkları deneyimleme yoluyla göstermeyi, böylece her bir zeytinyağının hangi gastronomik eşleşmede nasıl bir sonuç verdiğini anlatmayı tercih ettik. Bunu eşsiz zenginliğe yalnızca sözle değil, doğrudan tadım yoluyla ayna tutmak istedik. Zeytinyağı Kütüphanesi fikri işte böyle doğdu.
Fikrimizi aramızdan ayrılmadan önce sevgili Yücel Sönmez ile paylaştığımda bana ‘Sen dünyanın ilk zeytinyağı kütüphanesini kurmak istiyorsun’ demişti. Çok yazık ki kendisi bunu zikrettikten birkaç hafta sonra Haziran 2025’te hayalinin gerçekleştiğini göremeden aramızdan ayrıldı. Bu nedenle, bu fikre adını veren ve onu ilk kez dillendiren Yücel Sönmez’in adını bu eşsiz kütüphaneyle birlikte yaşatmaya karar verdik.
Yücel Sönmez Zeytinyağı Kütüphanesi’nin, dünyanın eşsiz zeytin ve zeytinyağı çeşitliliğini deneyimleyerek anlatan; zeytinyağı kültürünün Anadolu’dan dünyaya uzanan derinliğini görünür kılan değerli bir odak noktası olmasını diliyoruz.
Sevilma, zeytinyağını yalnızca bir gıda ürünü değil; coğrafya, kültür ve biyolojik çeşitliliğin yaşayan bir parçası olarak görüyor. Bu kütüphane ile bu düşünceyi nesiller boyu yaşatacak bir buluşma ve deneyim noktası kurmuş oluyoruz.”